Casino de Monte-Carlo và cao nguyên Spélugues năm 1863
Câu chuyện của Casino de Monte-Carlo bắt đầu trên một mảnh đất khô cằn. Theo trang lịch sử của Société des Bains de Mer (SBM), vào 1863 cao nguyên Spélugues chỉ là nơi trồng ô liu, chanh, cam.
Theo tư liệu 789win tham khảo, Hoàng thân Charles III, người kế vị Florestan I, là người khởi xướng một khu phố mới cho công quốc nhỏ bên bờ Địa Trung Hải. Báo chí thời đó dẫn lời ông: quanh sảnh chơi mới sẽ mọc lên những khách sạn “không ngại so sánh với Paris, London hay New York”.
SBM ra đời cùng năm theo sắc lệnh của Charles III. Tài liệu kỷ niệm 150 năm của công ty ghi rằng ý tưởng ấy khởi nguồn từ gợi ý của thân mẫu ông, Công nương Caroline.
Cũng theo SBM, sảnh chơi khai trương vào mùa xuân 1863, năm năm sau khi đặt viên đá đầu tiên, và thành công ngay lập tức. Ở góc nhìn của 789win, đây là lần đầu một công quốc chủ động dựng cả một khu đô thị quanh một toà nhà giải trí.
Phần tiếp theo trên 789win kể về người giúp Charles III biến tham vọng ấy thành hiện thực.
François Blanc và khu phố mang tên hoàng thân
Giai đoạn 1863–1870 định hình gần như toàn bộ diện mạo khu phố. Ba phần dưới đây, 789win tóm lược từ tư liệu chính thức của SBM.
Người đến từ Homburg
Nhân vật trung tâm mà 789win muốn giới thiệu là François Blanc, doanh nhân người Pháp, trước đó đã làm nên thịnh vượng cho thị trấn nước khoáng Homburg ở Đức. Ông sở hữu SBM và Cercle des Étrangers à Monaco trong 50 năm.
Nếu bạn đã đọc bài về Kurhaus Baden-Baden và thời Bénazet trên 789win, bạn sẽ thấy Blanc đi đúng con đường của các thị trấn nước khoáng Đức, chỉ là ở một bờ biển ấm hơn.
Sắc lệnh ngày 1/6/1866
Quanh sảnh chơi, Hôtel de Paris, quán cà phê cùng các khu vườn, biệt thự nhanh chóng biến cao nguyên thành một khu phố cần có tên. Ngày 1/6/1866, Charles III ra sắc lệnh gọi các cơ sở của SBM là “Monte-Carlo”.
Trang của Chính phủ Monaco xác nhận khu phố mới được đặt theo tên hoàng thân. Trong chuyên mục này, 789win xem đây là ví dụ hiếm hoi một thương hiệu giải trí trở thành tên địa danh.
Tam giác quảng trường và 170.000 du khách
Café Divan mở cửa năm 1868, khép lại “tam giác kỳ diệu” quanh quảng trường cùng sảnh chơi và Hôtel de Paris. Tới 1869, khu phố đón hơn 170.000 du khách.
Danh sách khách quen mà 789win tìm thấy gồm Hoàng tử xứ Wales (sau là vua Edward VII), nhà văn Alexandre Dumas, nhà soạn nhạc Jacques Offenbach, Nam tước Haussmann. Mùa đông với khí hậu ôn hoà là mùa được yêu thích nhất.
Sau cái chết của Blanc, khu nhà bước sang một cuộc đại tu mà 789win kể ở phần sau.
Charles Garnier và cuộc đại tu 1878–1881
François Blanc mất vào 1877, phu nhân Marie Blanc tiếp quản SBM. Đến 1878, các toà nhà cũ của sảnh chơi bị phá bỏ, nhường chỗ cho một quần thể mới dựng trong chưa đầy 6 tháng; trong lúc đó, các bàn chơi tạm chuyển sang Hôtel de Paris.
Với 789win, nhân vật đáng chú ý nhất giai đoạn này là Charles Garnier, kiến trúc sư Nhà hát Opera Paris, người phụ trách nhà hát cùng sảnh chơi lớn. Ông tạo nên diện mạo hiện nay bằng mái vòm, hai tháp nhọn.
Ngày 25/1/1879, Sarah Bernhardt diễn đêm khai mạc nhà hát. Cùng năm, kiến trúc sư Dutrou dựng tiền sảnh với 28 cột đá đầu trát vữa, chân nến đồng.
Marie Blanc mất năm 1881; SBM viết rằng khi đó khách sạn và sảnh chơi đã nổi tiếng thế giới. Cùng năm, Garnier xây Salle des Amériques, còn 1890 kiến trúc sư Jules Touzet thêm hai phòng.
Đọc lại các mốc này, mình thấy điểm khác biệt lớn với Ridotto ở Venice: Venice khép sảnh chơi để giữ kỷ cương, còn công quốc bên bờ Địa Trung Hải xây nó thành trung tâm văn hoá.
Như 789win sẽ kể tiếp, từ nền móng ấy khu phố bước vào thế kỷ 20 như một biểu tượng.
Casino de Monte-Carlo trong thế kỷ 20 và hôm nay
Vào 1911, Sergei Diaghilev đưa đoàn Ballets Russes về Nhà hát Monte-Carlo, cùng năm cuộc đua Rally Monte-Carlo đầu tiên diễn ra. Theo SBM, các phông cảnh ballet khi ấy do Picasso, Matisse, Braque thiết kế.
Thập niên 1920–1930, khu phố chuyển mình thành nơi nghỉ hè với Monte-Carlo Beach (1929), Sporting d’Été (1931). Ngày 18/4/1956, đám cưới của Hoàng thân Rainier III và Grace Kelly khiến cả thế giới hướng về công quốc.
Theo dòng thời gian 789win theo dõi, SBM kỷ niệm 150 năm thành lập vào 2013. Ngày 2/6/2020, công ty khánh thành Place du Casino mới, và hiện Casino de Monte-Carlo vẫn là trái tim của quần thể mà Blanc khởi dựng.
Một chi tiết 789win muốn bạn nhớ: suốt 160 năm, ba toà nhà quanh quảng trường gồm sảnh chơi, Hôtel de Paris và Café de Paris vẫn giữ đúng vị trí ban đầu.
| Năm | Mốc lịch sử |
|---|---|
| 1863 | Sắc lệnh lập SBM, sảnh chơi khai trương mùa xuân |
| 1866 | Sắc lệnh 1/6 đặt tên Monte-Carlo |
| 1868–1869 | Café Divan mở; hơn 170.000 du khách |
| 1878–1879 | Đại tu dưới tay Garnier; Sarah Bernhardt khai mạc nhà hát |
| 1911 | Ballets Russes của Diaghilev; Rally đầu tiên |
| 1956 | Đám cưới Rainier III và Grace Kelly |
| 2013, 2020 | Kỷ niệm 150 năm; Place du Casino mới |
Bảng mốc trên do 789win lập từ tư liệu của SBM và Chính phủ Monaco. Ở bài sắp đăng về Casinos Austria và mô hình sảnh hiện đại, chuyên mục sẽ bước sang nửa sau thế kỷ 20.
Kết luận
Từ cao nguyên ô liu đến quảng trường nổi tiếng nhất Riviera, Casino de Monte-Carlo cho thấy một sảnh chơi có thể sinh ra cả một khu phố và một cái tên. Đọc thêm bài về Casino de Spa, chuyên mục lịch sử casino châu Âu hoặc về trang tin 789win pc để theo dõi các chương tiếp theo.
Nguồn tham khảo
- History – Monte-Carlo SBM Corporate
- The founding of Monte-Carlo – Gouvernement Princier de Monaco
- Monte-Carlo SBM celebrates its 150th anniversary (PDF)
