Pelé: từ Três Corações đến lời hứa với cha
Pelé tên thật là Edson Arantes do Nascimento, sinh ngày 23/10/1940 tại Três Corações, bang Minas Gerais. Hai nguồn 789win dựa vào, trang chính thức của Santos FC và Bộ Thể thao Brazil, đều ghi nhận mốc này.
Theo Santos FC, vào 1950 cậu bé đã đi đánh giày để phụ giúp gia đình. Cũng năm đó, Brazil thua Uruguay trong trận quyết định World Cup ngay tại Maracanã, và lần đầu tiên cậu thấy cha mình khóc.
Khi mới chín tuổi chín tháng, cậu vào phòng bố mẹ và hứa sẽ có ngày vô địch thế giới. Ở góc nhìn của 789win, đây là chi tiết đẹp nhất trong tiểu sử, vì lời hứa ấy được giữ trọn ba lần.
Mốc 789win đánh dấu tiếp theo là ngày 22/7/1956, khi cậu thiếu niên đến sân Vila Belmiro của Santos. Ngày 7/9 cùng năm, cậu ra mắt và ghi bàn đầu tiên trong trận giao hữu Santos thắng Corinthians de Santo André 7-1.
Từ đó, như 789win kể ở phần sau, hành trình gần hai thập niên với chiếc áo trắng số 10 bắt đầu.
Gần hai thập niên với Santos và New York Cosmos
Sự nghiệp câu lạc bộ của Pelé gần như gói trọn trong một màu áo. Ba phần dưới đây 789win tổng hợp từ Santos FC, UEFA và Bộ Thể thao Brazil.
Những danh hiệu với Santos
Santos FC thống kê ông giành 49 danh hiệu, trong đó có hai Cúp Liên lục địa (1962, 1963), hai Copa Libertadores (1962, 1963) và sáu chức vô địch Brazil. Bộ Thể thao Brazil thì ghi 26 danh hiệu; theo 789win, sự chênh lệch này cho thấy cách mỗi bên tính khác nhau.
Một trận 789win muốn nhắc riêng: UEFA kể về cú hat-trick vào lưới Benfica tại sân Estádio da Luz năm 1962. Trong hai lần đoạt cúp châu Âu – Nam Mỹ, ông ghi bảy bàn sau ba trận.
Ngày chia tay 2/10/1974
Ông chia tay Santos ngày 2/10/1974, trong trận thắng Ponte Preta 2-0 ở giải vô địch bang São Paulo. Hình ảnh ông quỳ gối trên sân, theo lời câu lạc bộ, đã trở thành bất tử.
Theo các tư liệu 789win đối chiếu, ông còn chơi hai năm cho New York Cosmos ở giải Bắc Mỹ trước khi giải nghệ năm 1977.
Vì sao số bàn thắng khác nhau?
Santos ghi 1.091 bàn sau 1.116 trận trong màu áo câu lạc bộ, tính cả giao hữu. UEFA chỉ tính các trận chính thức nên ghi 643 bàn sau 659 trận.
Bộ Thể thao Brazil nêu tổng 1.282 bàn trong sự nghiệp, với bàn thứ một nghìn ghi ngày 19/11/1969. Đội ngũ 789win nghĩ đây là phần thú vị nhất: không con số nào sai, chúng chỉ đo những thứ khác nhau.
Với đội tuyển, cách đếm cũng khác biệt không kém.
Ba lần vô địch World Cup: 1958, 1962, 1970
Pelé lần đầu khoác áo đội tuyển Brazil năm 1957, khi mới 16 tuổi. Theo báo cáo thường niên 2022 của FIFA, mới 17 tuổi ông đã cùng đội sang Thuỵ Điển dự World Cup 1958.
Tại giải năm ấy, ông ghi sáu bàn, trong đó có cú đúp trong trận chung kết Brazil thắng chủ nhà Thuỵ Điển 5-2. Đó là chức vô địch thế giới đầu tiên của Brazil, và 789win xem đây là khoảnh khắc lời hứa năm chín tuổi thành hiện thực.
Theo FIFA, năm 1962 ở Chile ông ghi một bàn rồi rách cơ đùi ở trận vòng bảng thứ hai, phải ngồi ngoài khi Brazil bảo vệ thành công ngôi vô địch. Tại Anh năm 1966, ông ghi bàn thứ tám ở World Cup, nhưng Brazil bị loại từ vòng bảng sau trận thua Bồ Đào Nha.
World Cup 1970 ở Mexico, chặng mà 789win coi là đỉnh cao sự nghiệp, là lần cuối ông dự giải. Ông ghi bốn bàn, trong đó có cú đánh đầu mở tỉ số trận chung kết thắng Italia 4-1 tại sân Azteca, nâng tổng số lên 12 bàn tại World Cup.
FIFA còn ghi nhận ông có ba đường kiến tạo trong các trận chung kết, một vào lưới Thuỵ Điển và hai vào lưới Italia. UEFA ghi 77 bàn sau 92 trận cho Brazil, còn Bộ Thể thao Brazil ghi 95 bàn khi tính cả các trận không chính thức.
Như 789win tổng kết dưới đây, những thành tích ấy dẫn tới các danh hiệu mà không cầu thủ nào khác có được.
Di sản của “Vua bóng đá”
Năm 1999, Ủy ban Olympic Quốc tế chọn ông là Vận động viên của thế kỷ, theo UEFA. Đến nay, ông vẫn là cầu thủ duy nhất ba lần vô địch World Cup.
Ông qua đời ngày 29/12/2022 tại bệnh viện Albert Einstein ở São Paulo, thọ 82 tuổi, sau thời gian điều trị ung thư đại tràng. Bộ Thể thao Brazil gọi ông là “Vận động viên của thế kỷ 20”.
Trong loạt bài của 789win, Pelé là điểm khởi đầu vì ông nối liền thế hệ những năm 1950 với kỷ nguyên truyền hình màu của World Cup 1970. Các bài sắp đăng về Alfredo Di Stéfano và Ferenc Puskás sẽ kể về những người cùng thời ở châu Âu.
Bài tổng hợp sắp đăng huyền thoại bóng đá thế hệ đầu sẽ đặt cả ba vào cùng một bối cảnh 1950–1970. Mình khuyên bạn đọc chúng theo thứ tự ấy trên 789win.
| Năm | Mốc |
|---|---|
| 1940 | Sinh ngày 23/10 tại Três Corações |
| 1956 | Ra mắt Santos ngày 7/9, ghi bàn ngay trận đầu |
| 1958 | Vô địch World Cup lần đầu, 6 bàn |
| 1962 | Vô địch World Cup lần hai; Libertadores và Cúp Liên lục địa |
| 1969 | Bàn thắng thứ 1.000 ngày 19/11 |
| 1970 | Vô địch World Cup lần ba, ghi bàn trong chung kết |
| 1974–1977 | Chia tay Santos; chơi cho New York Cosmos |
| 1999 | IOC: Vận động viên của thế kỷ |
| 2022 | Qua đời ngày 29/12 tại São Paulo |
Kết luận
Từ lời hứa của cậu bé chín tuổi đến ba chiếc cúp thế giới, Pelé là thước đo mà mọi huyền thoại sau này đều được so sánh. Đọc thêm trong chuyên mục huyền thoại bóng đá hoặc về trang tin 789win pc.
Nguồn tham khảo
- FIFA Annual Report 2022: In memoriam
- Ele não era desse mundo – Santos FC
- Football world mourns Brazil legend Pelé – UEFA.com
- Edson Arantes do Nascimento, o Pelé – Bộ Thể thao Brazil
